Skip Navigation Links

خبر جدید : شروع نصب تجهیزات پروژه بازیافت آمونیاک و هیدروژن از گاز پرج واحد های آمونیاک 1 و 2 پتروشیمی رازی                                                                                      خبر جدید : شروع نصب تجهیزات پروژه بازیافت آمونیاک و هیدروژن از گاز پرج واحد های آمونیاک 1 و 2 پتروشیمی رازی

مشکلات زیست محیطی واحد های آمونیاک

 افزایش جمعیت جهان و رویکرد تامین نیاز بشر با روشهای صنعتی عامل نابودی اکوسیستم زمین شده است

حدود 300 سال قبل و شروع انقلاب صنعتی رخداد های بوجود آمده در طبیعت ناشی از تاثیر گذاری عوامل طبیعی روی هم بوده و تغییرات یکدیگر را خنثی یا تشدید می کردند.اما با قطعیت می توان اذعان داشت پس از صنعتی شدن جهان حوادث و بلایایی طبیعی ،خشک سالی ها ،گرم شدن بیش از حد زمین ،سیل و طوفان ها و ........... رو به فزونی نهاده و طی این چند صد سال بیش از قرنهای قبل اثرات مخربی را روی این کره خاکی گذاشته ایم.

ما از افزایش جمعیت جهان و نیاز به توسعه کشاورزی صحبت می کنیم این در حالی است که با این روند افزایش جهان و نیاز به تامین غذا و امکانات انها شرایط زندگی انسانها روز به روز سخت تر می شوند.برای تهیه غذای انسان در این کره خاکی ،جهت تهیه محصولات کشاورزی کود شیمیایی مصرف می گردد که این کودها با آلوده کردن هوا،آب و خاک در مقیاس غیر قابل باور ساخته شد ه اند .

در لباس ،کفش و لوازم خانه انواع پلاستیک هااستفاده شده که ساخت این پلاستیک ها در مجتمع های پتروشیمی با صرف انرژی و الوده کردن آب و خاک و هوا ساخته شده اند . نکته جالب توجه به نحوه عملکرد ما بعد از مصرف این مواد بوده که آنها را در کره خاکی رها کرده و بدون اینکه به آلودگی و غیر قابل تجزیه بودن آنها تا قرن ها توجه کنیم ،کره خاکی به یک زباله دان بزرگ تبدیل شده است.

 گرم شدن زمین بیش از 7 درجه در 100 سال اینده عوارض غیر قابل جبرانی برای بشر بدنبال دارد

ایران با داشتن منابع غنی گاز نیاز به تبدیل آن به محصولات با ارزش پتروشیمی و فروش آنها داشته اما ایجاد واحد های جدید باید بر اساس مطالعات جدی زیست محیطی انجام گیرد تا از آلودگی آب و خاک و هوا جلوگیری وسیاست حفظ منابع  در اولویت قرار گیرد .
ایجاد واحدهایی با مصرف انرژی و منابع بالا ممکن است برخلاف انتظار منافع مورد انتظار را براورده نکند .برای ایجاد واحدی مانند آمونیاک که آب زیادی برای خنک سازی و پروسس آن نیاز است ، باید منطقه ای با دسترسی به حجم بالای آب مد نظر قرار گیرد . در غیر اینصورت برداشت آب برای این واحد ها از چاه های زیر زمینی باعث کاهش سطح آب های چاهها شده و کشاورزی در ان منطقه دچار مشکل خواهد شد و در دراز مدت اثرات ایجاد این واحد آمونیاک ، نابودی کشاورزی منطقه و تاثیر مخرب آن بر محیط زیست خواهد بود .
 با توجه به رتبه دهم ایران از نظر تولید  گاز CO2 در جهان به میزان 450 میلیون تن در سال  بهینه سازی صنایع موجود و برنامه ریزی جهت ایجاد واحد های صنعتی جدید باید بر اساس اولویت های برنامه کنترل مشکلات زیست محیطی انجام پذیرد.

علاوه بر مکان یابی زیست محیطی جهت ایجاد واحد های آمونیاک انتخاب لیسانس و تکنولوژی برترهمراه با هازوپ سیستم امکان خسارت های زیست محیطی به کمترین مقدار خواهد رسید .در زمان بهره برداری از واحد نیز توجه به فاکتورهای تخریب کننده محیط زیست و حذف یا به حداقل رساندن آنها باید در اولویت برنامه های دست اندر کاران تولید و مدیران این واحد ها قرار گرفته و تصمیم های دوستدار محیط زیست از هدر دادن منابع و انرژی و الودن محیط زیست جلوگیری خواهد کرد.

 

موارد ذکر شده از مهمترین عواملی که در واحد آمونیاک بطور نرمال یا غیر نرمال باعث آلودگی محیط زیست می گردد.در زیر راه حل بهینه سازی ، کاهش و یا حذف آن ارائه شده است :

 

گرچه واحد های تولید آمونیاک نقش اساسی در پیشرفت بخش کشاورزی و صنعتی کشور داشته اما با صرف انرژی زیاد (حدود8 گیگا کالری برای تولید یک تن آمونیاک ) خود یکی از عوامل مخرب در آب و هوای کره زمین می باشند .

 گاز هاي سوخته شده خروجي استك ها مقدار زيادي دي اكسيد كربن و اكسيد هاي ازت به هوا ي محيط وارد مي كنند

در فرایند تهیه آمونیاک جهت گرم کردن گاز در کور ه ها و پرایمری ریفرمر و تولید بخار سوپرهیت مقدار زیادی گاز سوخت مصرف و این گازهای سوخته شده ،flue gas ، یا گازهای دود کش که حدود 10 تا 20 درصد آن دی اکسید کربن ، Co2 ، و مابقی بخار آب و Nox هستند با دمایی بین 150 تا 200 درجه سانتی گراد با هوا فرستاده می شود .یک واحد هزارتنی آمونیاک حدود ....تن گاز سوخته شده در روز به هوا می فرستد الودگی هوا از طریق ارسال دی اکسید کربن بعنوان یکی از منابع گاز های گلخانه ای و عاملی برای گرم شدن زمین یکی از معضلات واحد های آمونیاک بوده که حذف آن به معنی از سرویس خارج کردن واحد می باشد .
جهت کنترل مقداردی اکسید کربن خروجی از دودکش ها ،نصب دستگاه در مسیر گازهای خروجی و انالیز مقادیر باید از سوختن کامل گاز سوخت اطمینان حاصل کرده و کنترل خاصی روی مقدار هوای ارسالی به برنرها و هوای اضافی (Exess Air ) در دودکش داشت تا با مصرف کمترین مقدار گاز سوخت بالاترین گرمایی ممکن را حاصل کنیم و از مصرف سوخت اضافه که باعث تاف شدن منابع گاز شده و دی اکسید بیشتری به هوا می فرستد جلوگیری کنیم.

استفاده از فرایند و تکنولوژی های جدید ، کاتالیست های نو و فعال ، کنترل اتوماتیک سیستم و .......در بهینه کردن اثرات مخرب این گاز ها کاملا موثر خواهد بود .

 

 دي اكسيد كربن با خلوص بالا مهمترين الودگي واحد هاي اوره و امونياك در صورت ونت به محيط مي باشد

آمونیاک به صورت مایع یا گاز به عنوان محصول اصلی و گاز دی اکسید کربن ، Co2 ، به عنوان تنها محصول جانبی واحد آمونیاک شناحته می شود . معمولا واحد اوره و آمونیاک در کنار هم ساخته می شوند و واحد اوره از گاز دی اکسید کربن و آمونیاک بترتیب در حدود 40 و 60 درصد محصول با ارزش اوره یا کود شیمیایی سفید رنگ را تولید می کند .

طبق طراحی واحد اوره باید تمامی گاز Co2 تولید شده در واحد آمونیاک را گرفته و به اوره تبدیل کند اما در مواقع کاهش ظرفیت ویا بروز اشکال در واحد اوره و در نتیجه عدم مصرف Co2 باید این گاز به هوا ونت شود .برای مثال این گاز گلخانه ای با مقدار حدود ... تن در یک روز برای یک واحد هزار تنی آمونیاک به الودگی هوا در سطح وسیعی کمک می کند .
تنها راه جلوگیری از این امر مصرف Co2 در واحد اوره یا واحد های دیگر مصرف کننده بوده ودر صورت ونت در هوا ظرفیت واحد آمونیاک کاهش یابد یا از سرویس خارج شود که این امر نیاز به توجه جدی مسئولان در اولویت دادن به تولید یا سالم نگه داشتن محیط زیست می باشد.

 

 الودگي گرمايي كولينگ تاور ها

سومین عامل الوده کننده این واحد که به نوعی الودگی گرمایی محسوب می  شود در سیستم خنک سازی این واحد ها نهفته است. در بخش هایی از فرایند آمونیاک نیاز به سرد کردن جریان های مختلف بوده و این امر توسط آب خنک کننده کولینگ تاور ها یا جریانهایی از آب دریا انجام می گیرد .
در کولینگ تاور ها گرما به صورت تبخیر اب به محیط داده می شود و در واحد های مجاور دریا اب دریا مستقیما در مبدل های حرارتی واحد گرم و به دریا برمی گردد.در یک واحد هزار تنی آمونیاک حدود ده هزار تن در ساعت آب خنک کننده از سیستم عبور و این حجم آب حدود 10 درجه گرمتر شده و این گرما را به محیط یا آب دریا می دهد .
در مجموع تولید کلی واحد های آمونیاک جهان (حدود 165 میلیون تن در سال 2011 ) گرمای انتقال داده شده به جو زمین مقدار قابل توجهی خواهد شد .بدلیل ماهیت خنک سازی سیستم نمی توان راه حلی برای این مشکل ارائه داد. استفاده از طراحی های جدید و بهره گیری از گرمای پروسس جهت گرمایش جریان های دیگر واحد و حداقل کردن لود بخش کولینگ تاور ابزار مناسبی برای کاهش الودگی سیستم می باشد .

 

جهت کنترل فاکتورهای مختلفی در برج خنک کننده واحد آمونیاک مقداری از این آب به بیرون از سیستم هدایت و به محیط و آب های سطحی راه می یابد که این آب حاوی مواد شیمیایی موجود در آب کولینگ تاور بوده و باعث آلودگی آب های زیر زمینی ، سطحی یا دریای مجاور واحد خواهد شد .

 بلودان كولينگ يكي از عوامل الوده كننده اب هاي سطحي است

بلودان های استیم درام نیز جریان های آب گرم حاوی مواد شیمیایی بویلر را به محیط می فرستد .در واحد های جدید با نصب بخش جداسازی روغن از اب های دور ریز واحد از ورود ذرات روغن و الودگی آب توسط آن جلوگیری می شود . در واحد های آمونیاک معمولا بخش میکس بدها و تجهیزات احیاء ان توسط سود سوز آور و اسید سولفوریک وجو دارد .احیاء میکس بدها مقدار آب قابل توجهی که دارای PH متفاوت با آب های سطحی است را روانه محیط می کند که باید این فاکتور تحت کنترل مستمر قرار گیرد .

تهیه آب خام یا آب RO جهت نیاز واحد آمونیاک در چند مرحله الودگی محیط زیست را بد نبال خواهد داشت . آب خام که از رودخانه یا چاه ودر مواردی از دریا گرفته می شود از کلاریفایر عبور و تزریق مواد شیمیایی جهت پایین آوردن کنداکت آن و دور ریز کردن این لجن باعث آلودگی شده و در مرحله کلر زنی و عبور از سند فیلترها ،گل و لای باقی مانده در بک واش سیستم به آب های سطحی فرستاده می شود .با تزریق مواد شیمیایی و ورود اب به بلوک های RO مقداری از آب با کنداکت پایین به عنوان محصول تولید و باقیمانده که ریجکت نامیده می شود دور ریز می گردد.کنترل مقدار دور ریز و مواد شیمیایی تزریقی تنها راه جلوگیری از الودگی محیط زیست توسط قسمت تصفیه اب در واحد آمونیاک خواهد بود .

 

 الودگي آب و خاك با ضايعات مواد شيميايي

در بخش جذب H2S و CO2 از محلولهای قلیایی گوناگونی استفاده می شود و نشت از لوله ها ،پمپ های سیر کوله و تخلیه مسیر ها جهت کار تعمیراتی باعث الودگی آب های سطحی می گردد. دقت در تخلیه و هدایت این مسیر ها به سمپ و حوضچه خنثی سازی جهت کنترل PH تاثیر الودگی محیط زیست را کمتر خواهد کرد .

تنوع و فراوانی کاتالیست های واحد آمونیاک و لزوم تخلیه و تعویض آنها ، نیاز به ایجاد یک رویه برای جلوگیری از پخش این مواد در اطراف محل تخلیه و ورود به آب های سطحی داشته و اکثر کاتالیست ها که حاوی عناصر مضر برای سلامتی انسان و جانداران دیگر هستند به محیط مطمئن جهت دفن یا واحد های فعال جهت باز یافت ارسال گردد.

 

الودگي هوا با فلر هاي H2S

در بخش گوگرد زدایی واحد آمونیاک مقدار H2S جذب شده از گاز خوراک کمتر از چند صد کیلو گرم در ساعت بوده وبدلیل مقرون به صرفه نبودن جهت تبدیل این مقدار گاز به گوگرد مذاب ،معمولا در فلر سوزانده می شود و به ترکیبات Sox که الوده کننده محیط زیست و یکی از عوامل بارش های اسیدی می باشد تبدیل می شود.ورود گاز با ورودی واحد با محتوای گوگرد کم ، این مقدار گاز خطر ناک تولید ی توسط واحد آمونیاک را کاهش داده و به تمیز نگه داشتن هوا کمک واهد کرد .

 

  فلر گاز در راه اندازي و توقف واحد

در واحد های امونیاک جهت راه اندازی و خوابانیدن واحد نیاز به ونت گاز از مسیر های مختلف بوده و این گاز به فلر فرستاده و سوزانده می شود . گاز پرج واحد به اجبار باید در پرایمری به عنوان سوخت یا در فلر سوزانده شود . جلوگیری از توقف های طولانی و قطع گاز به واحد در این مواقع ، باعث کاهش الودگی هوا در اثر سوزاندن گازهای ارسالی به فلر خواهد شد .
استفاده از بخش جذب آمونیاک از گاز پرج ، جداسازی و بازیافت هید روژن و ارسال گاز پرج به پرایمری از راههای کاهش الودگی در اثر سوزاندن گاز پرج واحد با مقدار حدود 100 تن در روز برای یک واحد هزار تنی خواهد بود . تغییر طراحی سایلنسر واحد های قدیمی به فلر و جلوگیری از ونت مستقیم گاز های مختلف از فرایند آمونیاک به هوا بدون سوزاندن آن که اثرات مخربی روی محیط زیست دارد .

 

ادامه در بخش ایمنی و بهداشت کارکنان
بالا
صفحه اصلی